विषयी विसर पडिला निः
1035.
विषयी विसर पडिला निःशेष । अंगी ब्रम्हरस ठसावला ॥१॥
माझी मज झाली अनावर वाचा । छंद या नामाचा घेतलासे ॥धृपद॥
लाभाचिया सोसे पुढे चाली मना । धनाचा कृपणा लोभ जैसा ॥२॥
तुका म्हणे गंगासागरसंगमी । अवघ्या जाल्या ऊर्मी एकमय ॥३॥
अर्थ :
मला आता विषयांचा विसर पडला आहे कारण आता माझ्या अंगी पूर्णपणे ब्रम्हरस ठसवला आहे. आता माझी वाचा मला अनावर झाली आहे कारण तिने हरीनामाचा छंद घेतला आहे. ज्याप्रमाणे कृपण मनुष्य धनाच्या हव्यासाने वेगवेगळे प्रयत्न करुन धन प्राप्त करुन घेतो त्याप्रमाणे माझ्या मनानेही आता या हरीचा आनंद मिळवण्याकरता या हरीनामाचा छंद घेतला आहे. तुकाराम महाराज म्हणतात, “ज्याप्रमाणे गंगा आणि सागर यांचा संगमा नंतर ते दोन्ही एकरुप होतात त्याप्रमाणे मीही या भक्ती आणि ज्ञानाच्या आनंदात तद्रूप झालो आहे. ”
1036
रामकृष्णनाम मांडी पा वोळी । तेणे होईल होळी पापा धुनी ॥१॥
ऐसा मना छंद लावी रे अभ्यास । जया नाही नास ब्रम्हरसा ॥धृपद॥
जोडी तरी ऐसी करावी न सरे । पुढे आस नुरे मागुताली ॥२॥
तुका म्हणे ऐसे धरा काही मनी । यातायाती खाणी चुकतील ॥३॥
अर्थ :
तू फक्त आपल्या जीभेने रामकृष्ण नाम हे ओळीने बसव त्यामुळे तुझ्या पापाची होळी होईल. अरे तू तुझ्या मनाला या ओळीचा छंद लाव या ओळीच्या अभ्यासाचा छंद लाव त्यामुळे तुला “ज्याचा नाश होत नाही अशा ब्रम्हरसाचा काढा मिळेल”. मनुष्याने अशा धनाची प्राप्ती करुन घ्यावी की जे धन कधीही संपणार नाही व पुढेही आपल्याला असेच हेच धन मिळावे अशी तळमळ धरावी. तुकाराम महाराज म्हणतात, “असेच अविनाशी धन मिळवण्याचा विचार तुम्ही मनात धरा की ज्यामुळे तुमच्या जन्ममरणाच्या खाणी भोगायच्या चुकतील. ”
