तक्र शिष्या मान । दु
980.
तक्र शिष्या मान । दुधा म्हणे नारायण ॥१॥
ऐशी ज्ञानाचे डोबडे । आशा विटंबिली मूढे ॥धृपद॥
उपदेश तो जगा । आपण सोवळा इतका मांगा ॥२॥
रसनाशिश्नाचे अंकित । तुका म्हणे वरदळ स्फीत ॥३॥
अर्थ :
संत तुकाराम महाराज म्हणतात — शिष्य ताकाला (तक्राला) मान देतो, पण स्वतः मात्र दुधालाच नारायण म्हणतो, म्हणजेच खरा अर्थ न समजता वरवरचे भेद करतो (१); अशा प्रकारे ज्ञानाचे डोबडेपण (अपूर्ण, विकृत समज) होते आणि मूर्ख माणूस स्वतःच्या आशेचीच विटंबना करतो (धृपद); तो जगाला उपदेश करतो, पण स्वतःला फार पवित्र (सोवळा) समजतो, ही दुटप्पी वृत्ती आहे (२); तुकाराम महाराज म्हणतात — असा मनुष्य जिभेच्या आणि इंद्रियांच्या वासनांमध्ये गुरफटलेला असतो आणि त्याचा अहंकार अधिकच फुगलेला असतो (३).
