घटी अलिप्त असे रवि ।
1030.
घटी अलिप्त असे रवि । अग्नी काष्ठामाजी जेवी । तैसा नारायण जीवी । जीवसाक्षीवर्तने ॥१॥
भोग ज्याचे तया अंगी । भिन्न प्रारब्ध जगी । विचित्र ये रंगी । रंगे रंगला गोसावी ॥धृपद॥
देह संकल्पासारिखे । एक एकासी पारिखे । सुख आणि दुःखे । अंगी कर्मे त्रिविध ॥२॥
तुका म्हणे कोडे । न कळे तयासी साकडे । त्याचिया निवाडे । उगवे केले विंदान ॥३॥
अर्थ :
संत तुकाराम महाराज म्हणतात — जसा सूर्य घटामध्ये (पाण्यात) असूनही अलिप्त राहतो आणि अग्नी लाकडात असूनही त्याच्याशी एकरूप नसतो, तसा नारायण प्रत्येक जीवामध्ये साक्षीभावाने असूनही अलिप्त असतो (१); प्रत्येक जीव आपापल्या प्रारब्धानुसार भोग भोगतो, त्यामुळे जगात विविध रंग (स्थिती) दिसतात आणि त्या भोगांमध्ये जीव रंगून जातो (धृपद); देह हा संकल्पासारखा आहे आणि प्रत्येकाला आपापले वेगळे भोग आहेत, सुख-दुःख हे त्रिविध कर्मांनुसार प्रत्येकाच्या अंगी येतात (२); तुकाराम महाराज म्हणतात — हे एक कोडेच आहे, जे समजत नाही त्याला यातून मार्ग दिसत नाही, पण ज्याला याचा खरा निवाडा कळतो त्याला सत्याचा बोध होतो (३).
