देखण्याच्या तीन जाती
757.
देखण्याच्या तीन जाती । वेठी वार्ता अत्यंती ॥१॥
जैसा भाव तैसे फळ । स्वातीतोय एक जळ ॥धृपद॥
पाहे सांगे आणि जेवी । अंतर महदंतर तेवी ॥२॥
तुका म्हणे हिरा । पारखिया मूढा गारा ॥३
अर्थ :
देवाकडे पाहण्याचे तीन प्रकार आहेत, एक म्हणजे इच्छा नसताना दुसऱ्याच्या आग्रहास्तव पाहणे, दुसरा म्हणजे दुसऱ्याने सांगितले म्हणून पाहने आणि तिसरा म्हणजे स्वतः पाहणे. जसा भाव असेल तसेच आपल्याला फळ प्राप्त होते, स्वाती नक्षत्रा चे पाणी हे एक सारखेच असते पण तेच पाणी पहिले तव्यावर टाकले तर त्याची वाफ होते, कमळावर ते मोत्यासारखे भासते, तर शिंपल्यात मोतीच दिसते. अन्न पाहणे, त्याचे वर्णन करने व भोजन करणे यात फरकच असतो. तुकाराम महाराज म्हणतात हिऱ्याची पारख ज्या कोणाला असते ते त्यालाच कळते हिरा ज्यांना माहित नाही तो हिरा त्यांना गारगोटी प्रमाणेच वाटतो.
