भक्ती तो कठिण शुळावर
1045.
भक्ती तो कठिण शुळावरील पोळी । निवडे तो बळी विरळा शूर ॥१॥
जेथे पाहे तेथे देखीचा पर्वत । पायाविण भिंत तांतडीची ॥धृपद॥
कामावले तरि पाका ओज घडे । रुचि आणि जोडे श्लाघ्यता हे ॥२॥
तुका म्हणे मना पाहिजे अंकुश । नित्य नवा दिस जागृतीचा ॥३॥
अर्थ :
संत तुकाराम महाराज म्हणतात — भक्ती करणे हे अत्यंत कठीण आहे, जसे शुळावर पोळी भाजणे अवघड असते, तसेच हे साधन असून त्यात खरा शूर आणि धैर्यवानच टिकतो (१); जिकडे पाहावे तिकडे अडथळ्यांचे पर्वत दिसतात आणि पाय नसलेली भिंत चढण्यासारखी कठीण अवस्था असते (धृपद); पण जर प्रयत्न (कष्ट) केले तर साधना परिपक्व होते, त्यात तेज येते आणि त्यातून रुचि व प्रशंसा प्राप्त होते (२); तुकाराम महाराज म्हणतात — मनावर अंकुश असणे आवश्यक आहे आणि त्यासाठी दररोज नवी जागृती ठेवली पाहिजे (३).
